динан терминологи
Марша вогӏийла, хьаша, чоьхьавала

Динан терминологи

Арахецна де 19.07.2026

Асланбек Йесера

Динан терминологи гулйар.

Динан Терминологи

Нохчийн маттахь динан дешнаш дукхахдерш ӏаьрбийн маттара ду. Дукхахболчу нохчаша лело дин иза бусалбалла долу дела. Цхьацца дешнаш грецин, иранан, туркойн маттара а ду.

Дешнаш

Аллахӏ, الله

адам, אָדָם

  • адамалла
  • адамаха
  • аддам а

айат, آية

акъийдат, عقيدة

амин, آمين

асар, ٲثر

асхьаб, ٲصحاب

баркалла, بركة + нохч. -алла

беркат, بركة

  • беркате

бидӏат, بدعة

бисмалла, بسملة + нохч. -алла

буракъ, буракъ 'легендарный конь'

бусалба, مسلم

  • бусалбалла

васвас

вирд, ورد

  • вирд даккха

гӏурба, قربان

  • гӏурбадар

даӏват, دعوة

дин, دين

доӏа, دعاء

  • доӏа дан
  • доӏадар

жахӏил, جاهل

жин, جن

жихӏад, جهاد

жоьжахати, دوزخ + гурж. -ети

жуз, جزء

жуьгти, יְהוּדָה

  • жуьгталла

закат, زكاة

зикар, ذكر

зулам, ظلم

зуькар, ذكر

иблис, διάβολος

ижазат, إجازة

ижмаӏ, إجماع

ийман, إيمان

иймансиз, إيمان + турк. سز

има, إيمان

  • имадилла
  • имадиллийта

имам, إمام

  • имамалла

инжил, εὐαγγέλιον

инкарло, إنكار + нохч. -ло

ислам, إسلام

ихьсан, إحصان

йалсамани, ἠλύσιον

йилбаз, διάβολος

  • адамйилбаз
  • йилбазалла

кафир/гаур, كافر

кафарат/капарат, كفارة

каӏбат, كعبة

керста, χριστός

  • керсталла
  • керстаналла
  • керстадан
  • керстадар
  • керстахила

килс, كنيسة

копар, كفر

къадар, قدر

къамат, إقامة

къеда, قاض

къемат, قيامة

къилба, قبلة

къулха, قل هو

къуръан, قرآن

кӏира, κυριακή

лайкъадар-буьйса, ليلة القدر + нохч. буьйса

ламаз, نماز

  • ламаз дан
  • ламаздар

макка, مكة

малийка, ملأك

марха, иран. پهره

махьар, مهر

махьрам, محرم

маьждиг, مسجد + нохч. -иг

медни, مدينة

молла, مولى

  • моллалла

мулкалмот, ملك الموت

мунафикъ/мунепакъ, منافق

  • мунафикъалла/мунепакъалла

муъмин, مؤمن

мурд, مريد

  • мурдалла

муртад, مرتد

  • муртадалла

мутаӏелам, متعلم

  • мутаӏеламалла

мухьсин,

мухӏажир, مهاجر

  • мухӏажиралла

мушрик, مشرك

нажас, نجس

нийат/нигат, نية

никъаб, نقاب

ниӏмат, نعمة

парз, فرض

  • парзалла

ракаӏат, ركعة

реза, راض

  • резадан
  • резадолу
  • резадоцу
  • резахила
  • резахилар
  • резахиларца
  • резахилларг
  • резацахилар

ризкъ, رزق

рукуӏ, ركوع

рукъйат, رقية

салам, سلام

сахь, صاع

сужд, سجود

суннат, سنة

сунт, سنة

  • сунтдан
  • сунтдар

сурат, سورة

сурт-тӏай, صراط + нохч. тӏай

суьлхьа, صالح

суьпа, صوفي

  • суьпалла

таваккал, توكل

тавхьид, توحيد

тема, تيمم

тоба, توبة

товрат, תּוֹרָה

таӏзар, تعذير

тӏаваф/тӏавап, طواف

тӏарикъат, طريقة

фасикъ, فاسق

фискъ, فسق

халиф, خليف

халифат, خلافة

хьадис, حديث

хьаж, حج

хьакъ, حق

хьанал, حلال

хьарам, حرام

хьаьжа, حاج

  • хьаьжгӏапакх 'крупная тыква'
  • хьаьжкӏа
  • хьаьжцӏа

-Хьаьжа, حاج

  • Йеса-Хьаьжа

хьижаб, حجاب

хьижрат, هجرة

хьукам, حكم

хьуьжар, حجرة

хӏуьрлаӏа, الحور العين

шайтӏа, شيطان

  • шайтӏалла

шарӏа, شريعة

шахӏид,

ширк, شرك

шот, שַׁבָּת

шура, شورى

эвлийаъ, أولياء

  • эвлийаалла

элча, турк. ايلچى

этхьаг, التحية

эхарт, آخرة

ӏабду(л/р/...)-, عبد

  • Ӏабдуллахӏ
  • Ӏабдуррахьман

ӏеса, عاص

  • ӏесадаккха
  • ӏесадаккхар
  • ӏесадала
  • ӏесадаха
  • ӏесадийла
  • ӏесадовла
  • ӏесалла
  • ӏосалла

ӏибадат, عبادة

ӏийда, عيد

ӏоврат, عورة

ӏожалла, أجل + нохч. -улла

ӏумрат, عمرة

Аламаш

Бисмиллахӏ (بسم الله), нохч. Делан цӏарца!

Биллахӏ (بالله), нохч. Делора!

Валлахӏ (والله), нохч. Делора!

Таллахӏ (تالله), нохч. Делора!

СаламӀалайкум (السلام عليكم), нохч. Маршалла ду шуьга!

Ваӏалайкумсалам (وعليكم السلام), нохч. Шуьга а ду маршалла!

Машааллахӏ (ما شاء الله), нохч. Далла луург!

Иншааллахӏ (إن شاء الله), нохч. Дала мукъалахь!

Аллахӏуакбар (الله ٲكبر), нохч. Дела воккхо ву!

Субхьаналлахӏ (سبحان الله), нохч. Дела цӏена ву!

Астагӏфируллахӏ (استغفر الله), нохч. Дела къинтӏера волийла!

Баракаллахӏ (بارك الله), нохч. Дала дебаре дойла!

Биизниллахӏ (بٳذن الله), нохч. Делан магийтарца!

Такхаббалаллахӏуминнаваминкум (تقبل الله منا ومنكم), нохч. Дала вайгара тӏеоьцийла!

Йааллахӏ (يا الله), нохч. Ва Дела!

Йараббана (يا ربنا), нохч. Ва тхан Эла!

Йарабб (يا رب), нохч. Ва Эла!

Ашхӏадубиллахӏ (أشهد بالله), нохч. Ас Делаца дуй буу!

Алхьамдулиллахӏ (الحمد لله), нохч. Далла бу хастам!

Рахьимахӏуллахӏ (رحمه الله), нохч. Дала декъала в/йойла иза!, нохч. Дала къинхетам бойла цунах!

Ӏовзубиллахӏ (أعوذ بالله), нохч. Со Делаца ларло!

Title

My message to you!