кхаттаралла
Марша вогӏийла, хьаша, чоьхьавала

Кхаттаралла

Нийса Кхаттаран Бакъенаш

Абанаш

Нийса «й» диллар

«я», «яь», «е», «ё», «ю», «юь» метта «йа», «йаь», «йе», «йо», «йу», «йуь» дахка.

деша

Абанаш

Нийса «иэ», «уо» диллар

Хьайна лаахь «иэ», «уо» дилла, ца лаахь ма дилла.

деша

Абанаш

Мукъанаш дахдар

Ши мукъа йиш ду, шайна тӏехьа «й» хӏоттарца дахлуш. И шиъ «и», «уь» ду. Кхинаш деха хилар гайта лаахь, тӏоьхула зил хьакха; ца лаахь, ма хьахьа.

деша

Абанаш

Нийса «ь», «ъ» диллар

Мукъазий, мукъий аба къасто лаахь, цу шинна йуккъа «ъ» дилла.

деша

Абанаш

Нийса «э», «е» диллар

Дешдекъа хьалха «э» дилла, цунна йуккъахь йа тӏехьа «е» дилла.

деша

Абанаш

Нийса «эв», «ев», «аьв» диллар

Хӏорш [eu̯], [oi̯], [ø̯ɐu̯] хезачохь ӏ-ний, хь-ний тӏехьа «аьв» дилла, кхечанхьа дешдакъа долалучохь «эв», цунна йуккъахь йа тӏехьа «ев» дилла.

деша

Абанаш

Нийса «ст» диллар

Дош долалучохь [st] йа [s] йа [t] хезачохь, «ст» дилла.

деша

Абанаш

Нийса «сс», «тт», «лл» дахкар

Лач дожаршкахь шала хезаш делахь, цӏераниг дожарехь шалха дилла «сс», «тт», «лл»; дацахь цхьалха дилла «с», «т», «л».

деша

Абанаш

Шалха абанаш дахкар

Шалха абанаш ул-уллехь нислахь, хьалхарчун шолха аба ма дилла. Цхьатера шин йуккъахь зил белахь йа цхьатера дацахь, ший а дуьззина дилла. Логаниг кхоъ ул-уллехь нислахь, тӏехьа цхьа «ӏ» йа «ъ» дилла.

деша

Абанаш

Мера «н» диллар

Хандешан, мухалдешан, ардамдешан цхьа дешдакъа бен дацахь, тӏехьа «н» дилла. Йуха доланиг дожаран чеккхенашкахь дилла.

деша

Цӏердош

Жимдийриган чеккхе

Тӏаьххьарчул хьалхарчу дешдекъехь дерг «о» делахь йа хезаш дерг [i̯ɐ] йа [iːə̯] долуш «е» делахь, «аг» дилла. Кхечанхьа «иг» дилла.

деша

Цӏердош

Дукхаллин дагаран чеккхе

Дукхаллин дагар кхуллуш «ш», «аш» йа «еш» дуьллу.

деша

Цӏердош

Чеккхенгахь «ъ» йерш

Чеккхенгахь «ъ» делахь, и охьа а дожадей, хьайна йеза дожаран чеккхе тӏетоха.

деша

Цӏердош

Чеккхенгахь «и», «у» дерш

Чеккхенгахь «и» йа «у» делахь, дожаран чеккхе йеккъа тӏетоха.

деша

Цӏердош

Чеккхенгахь мукъазниг дерш

Чеккхенгахь мукъаза эшар долу дешнашний, дожаран чеккхенний йукъа «а» дилла.

деша

Цӏердош

Чеккхенгахь «иэ», «уо» дерш

Чеккхенгахь «ие» йа «уо» делахь, йуккъе «н» дуьллуш тӏетоха дожаран чеккхе.

деша

Цӏердош

Дагарден «й», «ий»

Дагардеш тӏехьа дуьллу «ий», «й» нийса диллар.

деша

Цӏердош

Дукхаллин кепаш

Дукхаллин кепаш нийса легор.

деша

Мухалдош

Дукхаллин кеп

Цхьацца долу мухалдешнийн дукхаллин кеп хуьлу.

деша

Мухалдош

Цалегарш

Хӏара дешнаш дожаршкахь ца хуьйцу: раз, пурх, лач, перс, деакӏов, харц, сов.

деша

Мухалдош

Чеккхенгара ца доьшу «а»

Чеккхангахь хуьлу, ца доьшу «а» нийса диллар.

деша

Мухалдош

Лааме кепаш

Мухалдешнех лааме кепаш «иг», «ниг», «аш», «наш» тӏе а тухуш кхуллу.

деша

Мухалдош

Дустаран дешчеккхе

Дустаран дешчеккхе нийса йиллар.

деша

Дагардош

«Цхьаъ» легор

«Цхьаъ» нийса легор.

деша

Дагардош

Декъаран кеп

Декъаран дагардош нийса диллар.

деша

Дагардош

Ткъаннаш, 100, 1000

Ткъаннашший, 100, 1000 нийса дахкар.

деша

Дагардош

Рогӏаллинаш, эцарнаш

Рогӏаллий, эцарий дагарш нийса дахкар

деша

Цӏерметдош

Легар

Цӏерметдешнаш нийса легор.

деша

Цӏерметдош

Чеккхенгахь «берш» дерш

Чеккхенгахь «берш» дерш нийса легор.

деша

Цӏерметдош

Легарш II

«и»/«иза», «а»/«аза», «хӏара», «ишттаниг», «муханиг», «муьлханиг», «оццулниг», «кхулниг», «хӏоккхулниг» нийса легор.

деша

Цӏерметдош

Доладерзорчеран легарш

Нийса лааме доладерзоран цӏерметдешнаш легор.

деша

Цӏерметдош

Легарш III

Хӏара цӏерметдешнаш «вовший», «массо а», «дерриге а», «вайша»/«вайшиъ», «маса» нийса легор

деша

Хандош

Дошкхолларехь кеп ларйар

Кеп ларйан йеза хандешан кепех дешнаш схьадохуш.

деша

Хандош

Карарчу хенан чеккхенаш

Карарчу хенахь чеккхенгахь «а», «у», «о», «ов», «оь» йа «уьй» маца дуьллу.

деша

Хандош

Хӏинцца йахна хан

Хӏинцца йахначу хенан чеккхенаш нийса йахкар.

деша

Хандош

Йахна хан

Йахна хан нийса кхоллар.

деша

Хандош

Йахна йаьлла хан

Йахна йаьлла хан нийса кхоллар.

деша

Хандош

Йогӏу хан

Йогӏу хан нийса кхоллар.

деша

Хандош

Хаттаркеп

Хандешан хаттаркеп нийса кхоллар.

деша

Хандош

Хьалха йахна хан

Хьалха йахана хан нийса йиллар.

деша

Хандош

Ихна хан

Ихна хан нийса кхоллар.

деша

Хандош

Дацаркеп

Дацаркеп нийса йиллар.

деша

Ардамдош

Тӏехьа шордар

Ардамдош нийса шордар.

деша

Ардамдош

Кепаш ларйар

Карарчу хенах схьайовлу кепаш ларо йеза.

деша

Ардамдош

Легарш

Ардамдешнийн нийса легарш.

деша

Ардамдош

Чӏагӏдардош

Чӏагӏдардешнийн эшарш нийса шалхадахар.

деша

Ардамдош

Билламдош

Билламдош нийса диллар.

деша

Ардамдош

«Ду»-х схьадевлларш

«Ду»-х схьадевлла ардамдешнийн нийса дахкар.

деша

Чолхадош

Къаьстинкхаттар

Чолхадош кхуллуш хенахь къаьстинкхаттар.

деша

Чолхадош

Цхьаьнакхаттар

Чолхадош кхуллуш хенахь цхьаьнакхаттар.

деша

Чолхадош

Зилца кхаттар

Чолхадош кхуллуш хенахь йуккъе зил хьокхуш кхаттар.

деша

Могӏа

Керла могӏа

Дош нийса керлачу могӏане дехьадаккхар.

деша

Дош

Доккха аба

Дешнаш доккха абанашца дӏа маца доло деза.

деша

Title

My message to you!